TÜBİTAK DESTEKLİ PROJEDE EN ÜSTÜN BÜYÜME SAĞLANDI

ISUBÜ tarafından yürütülen TÜBİTAK destekli projede, tıbbi sülük yetiştiriciliğinde Teke Yöresinin önemli bir değeri olan keçi kanının, sülüklerin gelişiminde diğer kan çeşitlerine göre üstünlük sağladığı kanıtlandı.

Asırlardır halk hekimliğinde kullanılan sülükler son yıllarda modern tıpta da talep görmektedir. Artan klinik talepler ve doğadan aşırı toplanma nedeniyle nesli tehlike altında olan tıbbi sülüklerin sürdürülebilir üretimi için yapılan çalışmalarda önemli bir başarıya imza atıldı. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) desteğinde Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (ISUBÜ) bünyesinde yürütülen proje ile sülük yetiştiriciliğinde kullanılacak en verimli besin kaynağı belirlendi. ISUBÜ Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi ve aynı zamanda ISUBÜ Tıbbi Sülük Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Mustafa Ceylan’ın yürütücülüğünde gerçekleştirilen ve yurtdışından araştırmacıların da bulunduğu uluslararası nitelikli "Tıbbi Sülük Yetiştiriciliğinde Görülen Morfolojik Deformasyonların Nedenleri ve Sülüklere Olan Etkilerinin Belirlenmesi" başlıklı projesi kapsamında, farklı kan çeşitlerinin sülük yetiştiriciliğine etkileri detaylı olarak araştırıldı. Dünya çapında ticari değeri yüksek olan ve CITES (Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme) listesinde yer alan tıbbi sülüklerin sağlıklı gelişiminde besleme aşaması büyük önem taşıyor. EN YÜKSEK BÜYÜME KEÇİ KANINDA GÖRÜLDÜ Proje kapsamında; sığır, koyun, keçi ve canlı kurbağa kanının doğal ve pıhtılaşması önlenmiş çeşitlerinin, sülüklerin büyümesi, sindirim tepkileri ve su kalitesi üzerindeki etkileri incelendi. 3 ay boyunca seçilen kan kaynaklarıyla beslenen sülüklerde büyüme oranları, kusma, ölüm ve hastalık gibi parametreler izlendi. Elde edilen bulgulara göre, beslenmeyi teşvik etmek amacıyla kana herhangi bir kimyasal katılmayan doğal kanlar arasında keçi kanı ile beslenen sülüklerin en hızlı büyüyen grup olduğu belirlendi. Bunda keçi kanının yüksek oranda protein ve düşük oranda kolesterol ile kül içermesinin etkili olduğu belirtildi. Araştırma, alanında saygın niteliğe sahip Aquaculture International adlı uluslararası bir dergide yayınlanarak, elde edilen bulgular bilim dünyası ve sülük sektörü ile paylaşıldı. TEKE YÖRESİ SÜLÜK YETİŞTİRİCİLİĞİ İÇİN ÖNEMLİ BİR KAYNAK Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise Türkiye'nin önemli küçükbaş hayvancılık merkezlerinden olan Teke Yöresini yakından ilgilendiriyor. Proje sonuçları, Teke Yöresinin önemli bir değeri olan keçi kanının "doğal" halinin, tıbbi sülük beslenmesinde diğer kan çeşitlerine karşı önemli düzeyde üstünlük sağladığını ortaya koydu. Bilimsel veriler ışığında, sülüklerin büyüme performansını ve genel sağlık durumunu iyileştirmenin yanı sıra yetiştiricilikte çevresel çıktıları optimize etmek amacıyla doğal keçi kanının güvenli ve yüksek verimle kullanılabileceği ortaya konmuştur; bu durum, güçlü bir keçi varlığına sahip olan Teke Yöresi’nin giderek büyüyen ve ekonomik değeri artan sülük yetiştiriciliği sektörü açısından stratejik bir hammadde kaynağı olduğunu göstermektedir. Ayrıca yetiştiriciliği yapılan tıbbi sülüklerin birim satış fiyatının yaklaşık 100 TL düzeyinde olduğu dikkate alındığında, keçi kanının değerlendirilmesi hem atık yönetimi hem de katma değerli üretim perspektifinden bölgesel ekonomi için önemli bir fırsat sunmaktadır.